Αιμορροΐδες: Αίτια – Συμπτώματα – Θεραπεία

You are here:

Γράφει ο Δρ. Απόστολος Σταματιάδης Χειρουργός – Πρωκτολόγος

Αιμορροΐδες & Αιμορροϊδοπάθεια

Τι είναι οι αιμορροΐδες – Λίγα λόγια για την αιμορροϊδοπάθεια

Αιμορροΐδες είναι ογκιδίων του πρωκτού γεμάτα από αίμα και που μπορούν σε κάποιες περιπτώσεις να προκαλέσουν σημαντικά προβλήματα όπως αιμορραγία και πόνο. Τα προβλήματα αυτά επιβαρύνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.

Φυσιολογικά μέσα στον πρωκτό υπάρχουν αιμορροΐδες που μοιάζουν με μαξιλάρια γεμάτα από αίμα. Αυτά βοηθούν στην αφόδευση και τη συγκράτηση των κοπράνων. Όταν αυτά τα αγγειακά μαξιλάρια χάσουν το στήριγμα τους λόγω της συνεχούς και έντονης προσπάθειας αφόδευσης, τότε κρέμονται έξω από τον πρωκτό, γεμίζουν με αίμα και φουσκώνουν. Έπειτα εμφανίζονται οι επιπλοκές της αιμορροϊδοπάθειας που είναι το αίμα, ο πόνος, τα υγρά και η μεγάλη διόγκωση.

Ο σημαντικότερος λόγος που εμφανίζονται οι αιμορροΐδες και προκαλούν προβλήματα είναι το κάθισμα στην τουαλέτα για παραπάνω από πέντε λεπτά, η δυσκοιλιότητα και το έντονο σφίξιμο. Η παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα προκαλεί έξοδο των αιμορροΐδων και χαλάρωση των ινών που τις συγκρατούν. Εάν οι αιμορροΐδες μείνουν έξω, το αίμα δεν επιστρέφει και διογκώνονται. Άλλες αιτίες που προκαλούν αιμορροΐδες είναι η ορθοστασία, η έντονη προσπάθεια και τα καθίσματα στην γυμναστική (squat). Η εγκυμοσύνη στις γυναίκες και η παχυσαρκία είναι πολύ σημαντικοί επιβαρυντικοί παράγοντες.

Συμπτώματα αιμορροΐδων

Η πιο χαρακτηριστική εμφάνιση των αιμορροΐδων είναι η διόγκωση έξω από τον πρωκτό. Μπορεί να γίνει πολύ μεγάλη. Άλλο συχνά πρόβλημα είναι η αιμορραγία. Ο πόνος των αιμορροΐδων μπορεί να είναι μεγάλος αλλά συνήθως δεν είναι μόνιμος. Οφείλεται σε μία ξαφνική επιπλοκή που είναι η θρόμβωση. Η θρόμβωση μπορεί να γίνει μέσα στις αιμορροΐδες ή μπορεί να εμφανισθεί στις εξωτερικές φλέβες γύρω από τον πρωκτό.

Όλα αυτά τα συμπτώματα οφείλονται συχνά στις αιμορροΐδες αλλά ίσως να είναι αποτέλεσμα και άλλων παθήσεων οι οποίες μπορεί να είναι σοβαρές και η αντιμετώπιση τους δεν πρέπει να καθυστερήσει. Σαν παράδειγμα αναφέρουμε ότι το αίμα στα κόπρανα μπορεί να οφείλεται σε ραγάδα, αλλά και σε άλλες παθήσεις του εντέρου, όπως εκκολπώματα, κολίτιδα ή και όγκους του εντέρου. Καρκίνος πρωκτού μπορεί να είναι οτιδήποτε προεξέχει έξω από αυτόν. Ο συνεχής πόνος στον πρωκτό οφείλεται μάλλον σε ραγάδα ενώ ο μόνιμος πρόσφατος πόνος μπορεί να προκαλείται από μόλυνση και φλεγμονή.

Σε κάθε περίπτωση η επίσκεψη στον πρωκτολόγο και η διερεύνηση με πρωκτοσκόπηση και ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημά είναι απαραίτητη. Ειδικά το αίμα στα κόπρανα είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που πρέπει απαραίτητα να διερευνηθεί. Αρκετές παθήσεις μπορεί να διαγνωσθούν με το ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημα. Πάντως χρειάζεται επιμέλεια στην διερεύνηση των παθήσεων του πρωκτού και αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων διαγνωστικών εξετάσεων.

Διάγνωση αιμορροϊδοπάθειας – Στάδια – Εσωτερικές & εξωτερικές αιμορροΐδες

Η διάγνωση ότι η μάζα, το αίμα ή ο πόνος οφείλονται σε αιμορροΐδες δεν είναι πάντα εύκολη. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες δεν μπορούν να διαγνωστούν με την απλή δακτυλική εξέταση. Πρέπει να γίνει πρωκτοσκόπηση για να εξακριβωθεί πόσο μεγάλες είναι οι αιμορροΐδες. Η ραγάδα πρωκτού μπορεί να διαγνωσθεί οπτικά.

Όταν οι ασθενείς αναφέρουν μπούκωμα στον πρωκτό ή αίσθηση ότι θέλουν να πάνε συχνά στην τουαλέτα πρέπει να γίνεται πρωκτοσκόπηση γιατί συχνά τα συμπτώματα αυτά οφείλονται σε εσωτερική χαλάρωση του εντέρου από τη συνεχή προσπάθεια αφόδευσης ή σε εσωτερική φλεγμονή του εντέρου.

Η κατάταξη των αιμορροΐδων όπως είναι γνωστή σήμερα έχει μερική αλλά όχι απόλυτη συσχέτιση με τη βαρύτητά της πάθησης. Υπάρχουν μεγάλες αιμορροΐδες δευτέρου βαθμού που προκαλούν σημαντική αιμορραγία και αιμορροΐδες τέταρτου βαθμού που δεν απαιτούν καμμιά χειρουργική επέμβαση. Συχνά οι εξωτερικές διογκώσεις αποτελούνται μόνο από δέρμα και δεν χρειάζονται θεραπεία, αλλά αφαιρούνται μόνο για αισθητικούς ή οικονομικούς λόγους. Οι αιμορροΐδες που παραμένουν μέσα είναι πρώτου βαθμού και δεν χρειάζονται αντιμετώπιση. Οι αιμορροΐδες που εξέρχονται και επανέρχονται αυτόματα θεωρούνται δευτέρου βαθμού και πρέπει να αντιμετωπίζονται επεμβατικά μόνο εάν αιμορραγούν. Η θεραπεία αυτή μπορεί να είναι πολύ απλή στο ιατρείο. Οι αιμορροΐδες που επανέρχονται με το χέρι (τρίτου βαθμού) και οι αιμορροΐδες που παραμένουν μόνιμα έξω (τετάρτου βαθμού) διορθώνονται επεμβατικά/χειρουργικά , μόνον όταν αυτό είναι απαραίτητο.

Συντηρητική πρόληψη, θεραπεία με Laser ή αντιμετώπιση με χειρουργείο;

Εάν γίνει η διάγνωση με αιμορροΐδες, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο ασθενής είναι να διορθώσει τον τρόπο αφόδευσης. Δεν νοείται και δεν είναι σωστό να χειρουργηθεί κάποιος για αιμορροΐδες εάν συνεχίζει να παίζει με το κινητό του στην τουαλέτα. Είναι πολύ απαραίτητο όσο και αποτελεσματικό ο ασθενής να διορθώσει τον τρόπο αφόδευσης πριν αποφασίσει να προχωρήσει σε οποιαδήποτε επέμβαση. Η δυσκοιλιότητα μπορεί να διορθωθεί με κατάλληλη διατροφή (πολλά φρούτα και λαχανικά, άφθονο νερό). Επίσης, πρέπει να αποφεύγουμε το χαρτί και το σαπούνι στην περιοχή του πρωκτού. Εάν η πιστή τήρηση των παραπάνω μέτρων δεν βοηθήσει την κατάσταση, τότε πρέπει να προστρέξουμε σε μία πιο επεμβατική αντιμετώπιση.

Υπάρχουν πολλές αλοιφές στο εμπόριο που βοηθούν σημαντικά στην ανακούφιση από τις αιμορροΐδες. Οι αιμορροΐδες είναι μια συχνή πάθηση και η χειρουργική αντιμετώπιση τους έχει απασχολήσει επιστημονικά και οικονομικά πολύ κόσμο. Υπάρχουν πολλές μορφές επεμβατικής αντιμετώπισης. Οι πολύ απλές δεν αποφέρουν κάποιο οικονομικό όφελος για τους επαγγελματίες υγείας και δυστυχώς και δεν προτείνονται συχνά. Η τοποθέτηση ελαστικών δακτυλίων γίνεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις αιμορροΐδων δευτέρου βαθμού στο ιατρείο με άριστα αποτελέσματα. Ο πόνος μετά την τοποθέτηση ελαστικών δακτυλίων οφείλεται είτε σε κακή τεχνική είτε σε ακατάλληλες για την επέμβαση αυτή αιμορροΐδες. Τα απλά εξογκώματα από δέρμα που προβάλλουν από τον πρωκτό δεν χρειάζονται αντιμετώπιση ή αφαίρεση.

Οι επεμβάσεις στο νοσοκομείο πρέπει να γίνονται μόνο σε πολύ προχωρημένες καταστάσεις. Ο μεγάλος αριθμος αιμορροιδεκτομων που αναφέρουν και υπερηφανεύονται ορισμένοι χειρουργοί είναι ένδειξη επιθετικής αντιμετώπισης της πάθησης εκ μέρους των. Σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα, στην Ελλάδα, ο αριθμός των εισαγωγών σε νοσοκομεία για αιμορροΐδες δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 4000 ετησίως.

Την τελευταία εικοσαετία έχουν προταθεί γύρω στις 20 συσκευές και τεχνικές (Longo, HAL, THD, Rafaelo, laser κ.λπ.) για την θεραπεία των αιμορροΐδων. Ορισμένοι χειρουργοί συχνά προβάλλουν κάποια από αυτές σαν διαφημιστική σημαία. Ο χειρουργός πρωκτολόγος πρέπει να είναι ικανός να χειρισθεί 4-5 τεχνικές και να επιλέξει την κατάλληλη ή έναν συνδυασμό αυτών, ανάλογα με την περίπτωση και την προσωπικότητα του ασθενούς. Είναι απαραίτητο να συστήσει προεγχειρητικά την διόρθωση του τρόπου αφόδευσης. Όσον αφορά στο χειρουργικό κομμάτι, το laser και οι υπέρηχοι, ακόμη και ο ταυτόχρονος συνδυασμός τους, σε επιλεγμένες περιπτώσεις και μετά από λεπτομερή διερεύνηση έχει δώσει πολύ καλά αποτελέσματα.

Μετεγχειρητική πορεία

Μετά από εγχείρηση με laser, ο μετεγχειρητικός πόνος είναι μικρός. Η κλασσική αφαίρεση των αιμορροΐδων είναι επώδυνη αλλά και αποτελεσματική. Μετά από την αφαίρεση, η ανάρρωση κρατά μια εβδομάδα τουλάχιστον, ενώ υπάρχει πόνος στην αφόδευση καθώς και εγχειρητικό τραύμα από το οποίο παρατηρείται εκροή υγρών. Παρά ταύτα, η αφαίρεση, ακόμη και στις μέρες μας, με τις τόσες καινούργιες τεχνικές, είναι απαραίτητη στις δύσκολες περιπτώσεις, ώστε να πετύχουμε μία μόνιμη και οριστική θεραπεία.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι οι αιμορροΐδες;

Οι αιμορροΐδες είναι ογκίδια του πρωκτού που μοιάζουν με μαξιλαράκια γεμάτα από αίμα. Αυτά βοηθούν στην αφόδευση και τη συγκράτηση των κοπράνων. Όταν όμως χάσουν το στήριγμα τους λόγω της συνεχούς και έντονης προσπάθειας αφόδευσης, τότε κρέμονται έξω από τον πρωκτό, φουσκώνουν και αιμορραγούν.

Πως δημιουργούνται οι αιμορροΐδες;

Συνήθως οι αιμορροΐδες εμφανίζονται με το κάθισμα στην τουαλέτα για παραπάνω από πέντε λεπτά, τη δυσκοιλιότητα και το έντονο σφίξιμο. Σημαντικοί επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η ορθοστασία, η έντονη γυμναστική και τα παρατεταμένα καθίσματα (squat), η εγκυμοσύνη, η παχυσαρκία η δίαιτα φτωχή σε φυτικές ίνες και η προχωρημένη ηλικία.

Ποια είναι τα συμπτώματα των αιμορροΐδων;

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα των αιμορροΐδων είναι η διόγκωση έξω από τον πρωκτό που μπορεί να γίνει μεγάλη. Άλλα προβλήματα είναι η αιμορραγία (σε σοβαρές περιπτώσεις σιδηροπενική αναιμία), η φαγούρα (στις εξωτερικές αιμορροΐδες), η δυσφορία, τα υγρά από τον πρωκτό και ο ερεθισμός. Ο πόνος συνήθως οφείλεται σε μία ξαφνική επιπλοκή που ονομάζεται θρομβωμένη αιμορροΐδα.

Πονάνε οι αιμορροΐδες;

Οι αιμορροΐδες φυσιολογικά δεν πονάνε πολύ εκτός εάν δημιουργηθεί κάποια θρομβωμένη αιμορροΐδα εξαιτίας έντονης δυσκοιλιότητας ή διάρροιας. Οι θρόμβοι είναι ογκίδια γεμάτα από πηγμένο αίμα που προέρχεται από κάποια φλέβα της περιοχής που έσπασε. Μετά από 3-4 ημέρες ο θρόμβος απορροφάται και τα συμπτώματα εξασθενούν.

Ποια είναι η σταδιοποίηση των αιμορροΐδων;

Ανάλογα με τη βαρύτητα τους, οι αιμορροΐδες κατατάσσονται σε 4 βαθμούς:
  • 1ου-Δεν προβάλλουν από τον πρωκτό
  • 2ου-Προβάλλουν κατά την αφόδευση, επανέρχονται αυτόματα
  • 3ου-Προβάλλουν κατά την αφόδευση, επανέρχονται με βοήθεια
  • 4ου-Παραμένουν πάντοτε έξω.

Η κατάταξη των αιμορροΐδων έχει μερική αλλά όχι απόλυτη συσχέτιση με τη βαρύτητά της πάθησης.

Πως γίνεται η διάγνωση των αιμορροΐδων;

Η ενδεδειγμένη διάγνωση περιλαμβάνει την πρωκτοσκόπηση με ταυτόχρονη προσπάθεια αφόδευσης και λήψη καλού ιστορικού. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες δεν μπορούν να διαγνωστούν απλά με δακτυλική εξέταση. Πρέπει να γίνει πρωκτοσκόπηση για να εξακριβωθεί πόσο μεγάλες είναι.

Πως αντιμετωπίζονται οι αιμορροΐδες;

Οι αιμορροΐδες ανάλογα με τη θέση τους, τα συμπτώματα τους και τη σταδιοποίηση τους αντιμετωπίζονται είτε συντηρητικά είτε επεμβατικά. Δεν χειρουργούνται πάντοτε, ενώ καλό είναι να αντιμετωπίζονται σε φάση ηρεμίας. Δεν αξίζει να χειρουργηθούν ασθενείς που συνεχίζουν να κάθονται πάνω από 5 λεπτά στην τουαλέτα. Η αποφυγή των κακών συνηθειών βελτιώνει σημαντικά τις αιμορροΐδες και απομακρύνει το χειρουργείο.

Χρειάζονται όλες οι αιμορροΐδες χειρουργείο;

Η διόρθωση του τρόπου αφόδευσης και η επιλογή μιας διατροφής πλούσιας σε φυτικές ίνες, μπορεί να θεραπεύσει πλήρως τις αιμορροΐδες. Αν δεν υπάρξει βελτίωση μάλλον χρειάζεται κάποια επέμβαση είτε στο ιατρείο είτε στο χειρουργείο. Οι επεμβάσεις στο νοσοκομείο πρέπει να γίνονται μόνο σε πολύ προχωρημένες καταστάσεις. Αν ο ασθενής επιμένει να κάθεται περισσότερο από 5 λεπτά στην τουαλέτα, τότε δεν έχει νόημα το χειρουργείο.

Ποιες είναι οι επεμβατικές τεχνικές αντιμετώπισης των αιμορροΐδων;

Με σειρά επιθετικότητας αναφέρονται οι εξής μέθοδοι:
  • Η τοποθέτηση ελαστικών δακτυλίων στους αιμορροϊδικούς όζους που γίνεται εύκολα στο ιατρείο,
  • Οι σκληρυντικές ενέσεις
  • Η υπερηχοτομογραφική μέθοδος HAL ή THD
  • Η εγχείρηση Peter Lord (διάνοιξη ή διαστολή ή ρύθμιση σφιγκτήρων πρωκτού) με αυξημένες πιθανότητες μετεγχειρητικής ακράτειας (αποφεύγεται)
  • Η μέθοδος Longo (αποφεύγεται λόγω σοβαρών επιπλοκών)
  • Η εγχείρηση Milligan- Morgan (αφαίρεση των αιμορροΐδων-σε προχωρημένες περιπτώσεις)
  • Το laser διοδίου (LHP) ή laser CO2 (τo πρώτο σε εσωτερικές αιμορροίδες ενώ το δεύτερο στις εξωτερικές)

Τι είναι η περίδεση των αιμορροΐδων και πως γίνεται;

Η τοποθέτηση ελαστικών δακτυλίων (περίδεση) στους αιμορροϊδικούς όζους είναι μία αποτελεσματική, σύντομη, ανώδυνη και χωρίς αναισθησία μέθοδος αντιμετώπισης συγκεκριμένων τύπων αιμορροΐδων στο ιατρείο. Αφορά αιμορροΐδες που δεν προπίπτουν μόνιμα έξω από τον πρωκτό. Οι δακτύλιοι, αφού στραγγαλίσουν την αιμορροΐδα στόχο αποπίπτουν σε λίγες μέρες. Η μέθοδος εφαρμόζεται στο ιατρείο και έχει άριστα αποτελέσματα.

Ποιος είναι ο σωστός τρόπος αφόδευσης;

Η χρήση της σύγχρονης τουαλέτας μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα και αιμορροΐδες. Ο φυσιολογικός τρόπος αφόδευσης είναι σε βαθύ κάθισμα (squat) ή σε τούρκικη τουαλέτα. Έτσι το κορμί και η βαρύτητα συμπιέζουν με φυσικό τρόπο το παχύ έντερο και η γωνία μεταξύ πρωκτού και παχέος εντέρου μικραίνει διευκολύνοντας την αφόδευση. Η παραμονή στην τουαλέτα δεν πρέπει να ξεπερνά τα 5 λεπτά.

Προλαμβάνονται οι αιμορροΐδες;

Ναι, προλαμβάνονται όταν:
  • το κάθισμα στην τουαλέτα και η αφόδευση διαρκεί το πολύ μέχρι 5 λεπτά,
  • προλαμβάνεται η δυσκοιλιότητα και το έντονο σφίξιμο,
  • χρησιμοποιείται ελάχιστο χαρτί και καθόλου σαπούνι ή μωρομάντηλα,
  • επιλέγεται μία σωστή διαιτητική αγωγή,
  • αποφεύγεται η καθιστική ζωή και προτιμάται η τακτική άσκηση.

Προκαλούν οι αιμορροΐδες καρκίνο;

Οι αιμορροΐδες δεν μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο του πρωκτού ή του παχέος εντέρου. Επειδή όμως μοιράζονται κάποια κοινά συμπτώματα, μπορεί να υπάρξει υποεκτίμηση ή λανθασμένη διάγνωση. Η πιθανότητα να συνυπάρχουν τυχαία και οι δυο παθήσεις δεν μπορεί να αποκλειστεί. Για αυτό σε κάθε ύποπτο σύμπτωμα ο ασθενής πρέπει να αναζητά την εμπειρία κάποιου εξειδικευμένου ιατρού.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σχετικά Video